Persbericht

Aantal spijbelende leerlingen weer toegenomen
Stijging schoolverzuim is landelijke tendens

Den Haag / Utrecht, 22 april 2009 – In 2007 steeg het aantal leerlingen dat jaarlijks verzuimt. In totaal verschenen 50.504 leerlingen zonder opgegeven reden niet op school. Dat blijkt uit het vandaag gepubliceerde Databoek Kinderen in Tel 2009, waarin aan de hand van twaalf indicatoren de leefsituatie van de jeugd per provincie en gemeente in beeld wordt gebracht. Deze stijging vertoont een landelijke tendens. Van alle gemeenten heeft ongeveer 15% een verzuimpercentage dat hoger ligt dan het gemiddelde van 1.97%. Daarbij zijn er veel gemeenten die slecht registreren, wat een effectieve aanpak in de weg staat. Schoolverzuim is een mogelijke voorbode van schooluitval, waardoor kinderen hun toekomstmogelijkheden zien afnemen. De organisaties achter Kinderen in Tel dringen er bij gemeenten en overheid op aan dat ze maatregelen treffen om schoolverzuim terug te dringen en het onderwijs voor kinderen aantrekkelijk te maken.

Kinderen in Tel heeft gekeken naar het aantal leerlingen dat jaarlijks relatief verzuimt als percentage van het totaal aantal 5- tot en met 17- jarige leerplichtige scholieren. In 2005 ging het om 1,81%, in 2006 om 1,83% en in 2007 om 1.97%. Van de gemeenten die in 2007 in de top 10 van hoogste verzuimcijfers staan, is het verzuimpercentage gestegen. Het gaat niet alleen om grote steden, maar ook om kleinere gemeenten als Vlieland (eerste plaats) en Hattem (tweede plaats). Nieuwkomers in de top 10 zijn de gemeenten Moerdijk (3e plaats), Maarssen, Geertruidenberg, Stadskanaal en Amsterdam.

Verklaring
Schoolverzuim is een mogelijke voorbode van schooluitval. Het dreigt jongeren hun toekomstmogelijkheden te ontnemen, vergroot de kans op jeugdcriminaliteit en op langdurige achterstand in opleiding, werk, inkomen en ontplooiing op lange termijn. De organisaties van Kinderen in Tel dringen erop aan dat gemeenten en de centrale overheid investeren in schoolprogramma’s om aan de behoeften, interesses, mogelijkheden van alle leerlingen te voldoen. Daardoor raken leerlingen sterker betrokken bij hun eigen loopbaan, en worden schoolverzuim en schooluitval tegengegaan. Juist in economisch moeilijker tijden is een startkwalificatie van jongeren op de arbeidsmarkt van belang. Dat maakt een deugdelijke verzuimregistratie extra noodzakelijk. Alle leerlingen hebben recht op passend onderwijs dat toekomstkansen biedt.

Hoewel de hogere cijfers kunnen samenhangen met een verbeterde verzuimregistratie bij gemeenten, blijft een hoog geregistreerd verzuim zorgwekkend. Tegelijkertijd is geconstateerd dat het bovenhalen van de juiste registratiecijfers complex en tijdrovend is. De registratie van schoolverzuim is nog steeds niet op orde. Schoolverzuim is een ernstig maatschappelijk probleem van al vele jaren. De gebrekkige registratie staat een helder beeld van de aard en omvang van verzuim in de weg, en daarmee van oplossingen.

Algehele situatie kinderen verbetert
De verdere uitkomsten in het Databoek Kinderen in Tel laten zien dat de algehele situatie voor kinderen iets is verbeterd. Er zijn minder jongeren werkloos, het aantal tienermoeders is gedaald en kinder- en zuigelingensterfte komen minder voor. Toch zijn er ook enkele zorgwekkende ontwikkelingen die om verbetering vragen. Zo worden meer kinderen verwezen naar de geïndiceerde jeugdzorg en is het aantal kinderen dat vanwege een delict voor de rechter verschijnt, iets toegenomen. Verder zijn er verschuivingen in de ranglijst van wijken, waarbij opvalt dat Moerwijk Zuid in Den Haag de plek van Schiemond in Rotterdam heeft overgenomen als de wijk met de grootste uitdagingen op het gebied van kinderrechten.

Jaarlijks terugkerend onderzoek
Kinderen in Tel brengt voor de vierde keer, aan de hand van twaalf indicatoren, gebaseerd op het Internationale Verdrag voor de Rechten van het Kind, de leefsituatie van de jeugd per provincie en gemeente in beeld en geeft dat weer in een ranglijst. De rangorde van de 443 gemeenten wordt jaarlijks opnieuw uitgebracht. Op die manier maakt Kinderen in Tel zichtbaar in welke gemeenten de omstandigheden verbeteren, of verslechteren. Het doel van het onderzoek is het realiseren van gelijke rechten voor kinderen door middel van een beter, op kinderrechten gebaseerd jeugdbeleid.

Kinderen in Tel 2009 bestaat uit een Databoek met cijfers van alle gemeenten, provincies en wijken, en een schijf met daarop de vijftig gemeenten met de minst positieve score.

Kinderen in Tel is een project van: Stichting Kinderpostzegels Nederland, Unicef Nederland, Jantje Beton, Defence for Children International Nederland, Johanna Kinderfonds, Nationaal Fonds Kinderhulp, Nederlandse Stichting voor het Gehandicapte Kind en het Verwey-Jonker Instituut.
Zie ook: www.kinderenintel.nl

Impactmeter
Dit jaar is ook nagegaan of de jaarlijkse uitgave van het Databoek en de publiciteit invloed hebben op het lokale jeugdbeleid. Uit de respons van 156 gemeenten blijkt dat de meerderheid (81%) bekend is met het Databoek Kinderen in Tel. De resultaten zijn gelijk met het Databoek te raadplegen op www.verwey-jonker.nl.

Rotterdamse wethouder Geluk neemt het boek in ontvangst
Op woensdag 22 april 2009 wordt het Databoek aangeboden op het Rotterdamse stadhuis aan wethouder Leonard Geluk van Jeugd, Gezin en Onderwijs. Aansluitend wordt tijdens een debat met vertegenwoordigers van andere gemeenten, de Rotterdamse jongerenraad en het Ministerie van OCW behandeld wat gemeenten moeten doen om het nijpende probleem van schoolverzuim tegen te gaan.

Noot voor de redactie:

Het Databoek Kinderen in Tel is een uitgave van het Verwey-Jonker Instituut en vanaf woensdag 22 april 2009 te bestellen via www.verwey-jonker.nl. Daar is ook een samenvatting te downloaden, inclusief de totaalscores van alle gemeenten.

Vanaf woensdag 22 april 2009 is de draaischijf, een samenvatting van het Databoek en tal van ander materiaal te downloaden via www.kinderenintel.nl

Het Databoek is vanaf 22 april volledig doorzoekbaar beschikbaar op: www.trouw.nl/kinderenintel

Op woensdag 22 april 2009 wordt om 9.15 uur het Databoek aangeboden aan de Rotterdamse wethouder Leonard Geluk van Jeugd, Gezin en Onderwijs op het stadhuis van Rotterdam.
Het daaropvolgend debat met vertegenwoordigers van Amsterdam, andere gemeenten, de Rotterdamse jongerenraad en het Ministerie van OCW zal gaan over wat gemeenten moeten doen om het nijpende probleem van schoolverzuim tegen te gaan. Media zijn van harte uitgenodigd aanwezig te zijn bij de aanbieding en het debat.

Voor meer informatie en aanmelding

Unicef Nederland
Eveline Meltzer (persvoorlichter)
070 – 333 93 32 / 06 – 51 41 19 06 / emeltzer@unicef.nl

Verwey-Jonker Instituut
Ida Linse (communicatie adviseur)
030 – 230 07 99 / 06 – 41 50 65 65 / ilinse@verwey-jonker.nl